Thúc đẩy di cư hợp pháp, an toàn: Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người di cư, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em và đồng bào dân tộc thiểu số

Ban biên tập xin gửi tới Nhân dân trên địa bàn thông tin về Thỏa thuận toàn cầu về Di cư hợp pháp, an toàn và trật tự của Liên hợp quốc (gọi tắt là Thỏa thuận GCM), cụ thể như sau:

* Thông tin về thỏa thuận GCM

Thỏa thuận GCM (tên đầy đủ là Thỏa thuận toàn cầu về Di cư hợp pháp, an toàn và trật tự của Liên hợp quốc) và các vấn đề di cư quốc tế được đề cập cụ thể qua các khía cạnh sau:

- Thỏa thuận GCM: Là thỏa thuận nhằm mục đích quản lý di cư hiệu quả vì mục tiêu phát triển bền vững. Thỏa thuận này hướng tới việc tạo ra môi trường di cư minh bạch, dễ tiếp cận, tôn trọng nhân phẩm, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người di cư, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em và các nhóm có nhu cầu hỗ trợ đặc biệt.

- Di cư hợp pháp, an toàn: Bao gồm các hoạt động di cư tuân thủ pháp luật như: đi lao động, học tập, kết hôn có yếu tố nước ngoài, cho nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài. Đi kèm với đó là các chính sách rõ ràng về thị trường lao động nước ngoài, chính sách thị thực, cư trú và các quyền lợi hợp pháp của người di cư.

- Di cư trái phép và đưa người di cư trái phép: Đây là các hành vi xuất nhập cảnh không đúng quy định, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Để giải quyết vấn đề này, các cơ quan chức năng tập trung vào việc giảm thiểu các nhân tố dẫn đến di cư trái phép thông qua các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo, an sinh xã hội và tạo việc làm bền vững.

- Mua bán người, bóc lột, lạm dụng lao động: Là những vấn đề nhức nhối trong hoạt động di cư, bao gồm tình trạng mua bán người, bóc lột và lạm dụng lao động. Đáng chú ý, cơ quan chức năng cũng cảnh báo và đề xuất các biện pháp phòng chống các hình thức bóc lột mới trên không gian mạng.

- Các rủi ro khác trong quá trình di cư: Người di cư có thể phải đối mặt với các nguy cơ từ bất ổn chính trị, thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, ô nhiễm xuyên biên giới hoặc tội phạm xuyên quốc gia.

- Các vấn đề quản lý khác: Bao gồm việc quản lý, hỗ trợ người không quốc tịch, người di cư trở về (hồi hương), cũng như trợ giúp ban đầu cho công dân bị nước ngoài buộc hồi hương hoặc được cứu hộ, giải cứu.

*  Sự quan tâm, nỗ lực của Việt Nam trong quản lý di cư

Việt Nam nói chung và tỉnh Gia Lai nói riêng luôn nỗ lực thực hiện các biện pháp quản lý di cư hiệu quả vì mục tiêu phát triển bền vững. Mục tiêu trọng tâm là tạo ra một môi trường di cư minh bạch, dễ tiếp cận, luôn tôn trọng nhân phẩm con người và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người di cư.

Chủ trương của Nhà nước đặc biệt chú trọng đến việc hỗ trợ các đối tượng như phụ nữ, trẻ em, người dân tộc thiểu số và các nhóm có nhu cầu hỗ trợ đặc biệt. Để làm được điều này, các cấp chính quyền đã và đang triển khai mạnh mẽ các giải pháp:

• Xây dựng môi trường di cư an toàn: Đã và đang triển khai mạnh mẽ các biện pháp thúc đẩy di cư hợp pháp, an toàn, trật tự, gắn liền với việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người di cư. 
• Bảo vệ đặc biệt cho nhóm người yếu thế: Đạt được sự đồng thuận trong việc tập trung ưu tiên bảo vệ, hỗ trợ các đối tượng dễ bị tổn thương như phụ nữ, trẻ em, người dân tộc thiểu số và các nhóm có nhu cầu hỗ trợ đặc biệt. 
• Cải cách thủ tục và ứng dụng công nghệ: Đẩy mạnh chuyển đổi số trong việc đăng ký, quản lý và hỗ trợ công dân Việt Nam ở nước ngoài nhằm kịp thời hỗ trợ trong các tình huống khẩn cấp. Đồng thời, tiếp tục thực hiện cải cách thủ tục cấp phát giấy tờ xuất, nhập cảnh, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho công dân xuất cảnh hợp pháp, an toàn. 
• Giải quyết nguyên nhân gốc rễ của di cư trái phép: Lồng ghép hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo, bình đẳng giới và tạo việc làm bền vững vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội nhằm giảm thiểu các nhân tố dẫn đến di cư trái phép. 
• Bảo hộ công dân và hợp tác quốc tế: Thực hiện tốt công tác bảo hộ và trợ giúp ban đầu cho công dân bị phía nước ngoài buộc hồi hương, hoặc được cứu hộ, giải cứu. Triển khai tích cực các thỏa thuận, hợp tác quốc tế (trọng tâm là với các nước ASEAN như Lào, Campuchia, Thái Lan) trong việc phòng chống mua bán người, phòng chống đưa người di cư trái phép và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán.

3. Khuyến cáo công dân

Để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình khi có nhu cầu học tập, lao động hoặc kết hôn ở nước ngoài, người dân cần lưu ý:

• Chỉ tiếp nhận và tìm hiểu thông tin di cư qua các kênh chính thống của Nhà nước, điển hình như Trang thông tin điện tử xã để được hướng dẫn rõ ràng, minh bạch.
• Nâng cao cảnh giác trước các rủi ro trong quá trình di cư, các hành vi bóc lột, lạm dụng lao động và các đường dây đưa người di cư trái phép.
• Tuyệt đối không nghe, không tin các quan điểm sai trái, thông tin xấu độc, luận điệu xuyên tạc liên quan đến người di cư và chính sách di cư của Nhà nước nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Vì mục tiêu phát triển bền vững và "không để ai bị bỏ lại phía sau", chính quyền xã luôn sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ để bà con nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, phụ nữ và trẻ em, được tiếp cận một môi trường di cư hợp pháp, an toàn và trật tự.