Gia Lai: phát triển cây dược liệu dưới tán rừng – hướng đi quyết định trong việc nâng cao thu nhập và bảo vệ môi trường sinh thái

* Đánh thức tiềm năng dược liệu dưới tán rừng

Gia Lai được thiên nhiên ưu đãi với diện tích rừng lớn, là "ngôi nhà" của khoảng 537-573 loài cây dược liệu quý giá. Trong đó, có tới 21 loài được ghi vào Sách đỏ Việt Nam và khoảng 30 loài có giá trị kinh tế rất cao như: Lan kim tuyến, Thất diệp nhất chi hoa, Sa nhân, Đẳng sâm, Sâm Ngọc Linh, Mật nhân... Nguồn tài nguyên này phân bố chủ yếu ở các huyện như Kbang, Mang Yang, Đak Đoa, Chư Prông, Ia Grai...

Tuy nhiên, trước đây do tình trạng khai thác tự phát, mang tính "tận diệt" và chưa chú trọng bảo tồn, nhiều loài dược liệu quý của tỉnh nhà đang đứng trước nguy cơ cạn kiệt, suy giảm nghiêm trọng.

* Mục tiêu và những nhiệm vụ trọng tâm đến năm 2030

Nhằm khắc phục tình trạng trên và phát huy thế mạnh kinh tế lâm nghiệp, Đề án đặt ra mục tiêu: Phát triển cây dược liệu dưới tán rừng theo hướng bền vững; biến Gia Lai trở thành vùng sản xuất dược liệu trọng điểm của khu vực Tây Nguyên. Phấn đấu đến năm 2030, quy mô vùng trồng dược liệu đạt 31.000 ha và lên tới 50.000 ha vào năm 2050.

Để đạt được mục tiêu này, tỉnh sẽ tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm:

• Xác định vùng trồng: Ứng dụng công nghệ để quy hoạch quỹ đất trồng dược liệu mà không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng tự nhiên.
• Sản xuất giống: Xây dựng các trung tâm và cơ sở sản xuất giống đạt chuẩn thương mại, đáp ứng trên 70% nhu cầu trong tỉnh.
• Bảo tồn nguồn gen: Thành lập Trung tâm Bảo tồn tri thức y học cổ truyền; khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt các loài quý hiếm tại Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh.
• Chế biến sâu và xúc tiến thương mại: Thu hút đầu tư các nhà máy sơ chế, chế biến hiện đại; xây dựng thương hiệu sản phẩm dược liệu đặc trưng của tỉnh.
• Canh tác theo tiêu chuẩn: 100% diện tích quy hoạch mới áp dụng tiêu chuẩn quốc tế GACP-WHO, truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, hình thành các chuỗi liên kết chặt chẽ "5 nhà" (Nhà nông - Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Ngân hàng) thông qua các Hợp tác xã, Tổ hợp tác.

* Lợi ích to lớn đối với người dân và địa phương

Việc triển khai Đề án không chỉ là nhiệm vụ của các cấp chính quyền mà còn mang lại những lợi ích sát sườn, to lớn cho chính bà con nhân dân trên địa bàn xã nhà:

• Về kinh tế - xã hội: Việc trồng và chăm sóc dược liệu dưới tán rừng sẽ tạo ra nhiều việc làm mới, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho bà con, nhất là các hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, góp phần ổn định đời sống, hoàn thành mục tiêu xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới tại địa phương.
• Về môi trường: Mô hình này tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc "không thay đổi mục đích sử dụng rừng, không làm suy giảm chất lượng rừng". Việc trồng dược liệu kết hợp luân kỳ canh tác hợp lý sẽ giúp bảo vệ hệ sinh thái, giảm thiểu áp lực phá rừng, khai thác cạn kiệt tài nguyên, giúp những cánh rừng mãi xanh tươi và phát huy vai trò bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu.

* Khuyến nghị đối với bà con nhân dân:

Toàn thể bà con nhân dân hãy cùng tìm hiểu, hưởng ứng và tích cực tham gia vào các mô hình Tổ hợp tác, Hợp tác xã trồng dược liệu dưới tán rừng khi có chương trình triển khai tại địa phương. Đồng thời, bà con cần tuyệt đối nói "KHÔNG" với các hành vi khai thác tận diệt dược liệu tự nhiên, cùng chung tay bảo vệ rừng, bảo vệ "nguồn vàng xanh" cho thế hệ mai sau.